| Islam Hukukunda Yontem Tartismalari |
| Halit Ünal, Mustafa Said el-HINN |
| 478 |
| Türkçe |
| |
| İndirme için tıklayın |
| Kağıt Kapak için |
Islam Hukukunda Yontem Tartismalari- Usuldeki Farklılığın Fakihlerin İhtilafındaki Rolü- Türkçesi: Doç. Dr. Halit
İÇİNDEKİLER – İslam Hukukunda YONTEM TARTIŞMALARI
- ÖNSÖZ 1-8
- Hz. Peygamber döneminde yasama ve kaynaklan 9-20
- Kitab ve Sünnette temsil edilen yasama kaynağı: vahiy
- Hz. Peygamber dö!leminde Kur’an-ı Kerim
- Hz. Peygamber döneminde Sünnet
- Hz. Peygamber döneminde İctihad a- İctihad
- b- Hz. Peygamberin ictihada izin vennesi ve ictihadı
- Hz. Peygamberin ictihad için aslıaba izin vermesi ve onların ictihadı
- İctihad Hz. Peygamber döneminde yasama kaynaklarından bir kaynak mıdır?
- Furuda ihtilafın başlaması ve önemli sebepleri
- İhtilafın başianiası
- Furuda ihtilafın önemli sebepleri Kıraat ihtilaflan
- Hadise vakıf olmamak
- Cünüb olarak sabahiayan kimsenin orucunun sahih olması
- Kocası ölen hamile kadının iddeti
- Kadının guslederken saçını çözmesi
- Fazl ribası
- Hayızlı kadının veda’ tavanndan önce dönüşü
- İhrama girmek isteyen kimsenin koku sürünmesi
- Mest üzerine meshin süresi
- Hadisin sabit olmasındaki şüphe a- Kesin boşananın nafakası
- Su olmadığında veya kullanmak mümkün olmadığında cünüplük te teyemınüro
- Zifafa girmeden ve mehir takdir edilmeden önce ölen kimsenin
- eşine rnehir gerekip gerekrneyeceği
- Komşuya şufa hakkının sabit olması
- Ramazanda unutarak yiyip-içen kimseye kaza gerekmesi
- Nassın anlaşılmasında ve yorumundaki ihtilaf 40-45
- İki ortağın zekatı
- Savaş yoluyla fetbedilen arazinin askerler .arasında taksimi Lafızda ortaklık 46-66
- Boşanan hayızlı kadının iddeti
- “Kur”un hayız olduğu görüşünde olanlann delilleri Bu ihtilaf üzerine kurulan meseleler
- İddetin bitirn zamanı
- Evleomenin helal olması
- Ric’i talakla boşanan kadının miras hakkı
- Kadının iddetinin sona erdiğiqi itiraf etmesinin sahih olma
- Meşru münasebetten dolayı haram olan, zina ilişkisinden dolayı da haram olur mu?
- Kurban günleri gecesinde kurban kesimi
- İlıranılının kara avı etinden yemesinin caiz olması
- Hayızlı iken kadına-fercin dışında- yaklaşma
- Yeryüzünde bozgunculuk. yapaniann cezası
- İla süresinin sonunda boşamanın gerçekleşmesi
- Kadına arkasından yaklaşmak
- Delillerin çatışması
- Hac yahut umre ihramına giren bir kimsenin evlenmesi
- Nikahda mehrin sahih olan en az miktan
- Kısasta öldürme aletinin benzerliğinin esas alınması
- Babanın çocuğuna yaptığı hibesinden dönmesi
- Tenasül organına dokunmakla abdestin bozulması
- Teyemmümün bir vuruş mu iki vuruş mu olduğu
- İlıranılının bedenindeki güzel kokunun devam etmesi
- h- küçük ve büyük abdest bozarken kıbleye arka çevirmenin hükmü ı- Hırsızlık nişabının miktannda ihtilaf
- j- Meninin necis olması
- Bir rneselede nassın mevcut olmaması 78-83
- Kardeşlerle birlikte dedenin mirası
- Boşanma iddeti bekleyen bir kadınla zifafa giren kimseye o ka dınla evlenmenin ebedi haram olması
- Bir kişi karşılığında bir topluluğun öldürülmesi
- Usul kaidelerinde ihtilaf 83-84
BİRİNCİ BÖLÜM – Usül kaidelerinin ortaya çıkışı Fıkıh
- Usül kaidelerinin ortaya çıkışı Fıkıh usQ.lünde ilk eser yazan
- Lafızların hükümlere delalet yolları
- Delalet yollarında Hanetilerin metodu Nassm ibaresinin tarifi
- Nassın işareti İktiza delaleti
- Delalet yollannda Kelamcılarm metodu
- Mantukun bölümleri
- Sarih olmayan mantukun bölümleri İktiza dela]eti
- lma delaleti İşaret delaleti
- Mefhumun kısımları Mefhum-ı muvafakat Mefhum-ı muhalefet
- İki metodun mukayesesİ
- Delalet yoll�rında ihtilaflı kaideler Mefhum-ı.muvafakatın delil olması İhtilafın neticesi Umumu’l”muktaza
- Umumu’l muktazayı kabul edenlerin delilleri Bu kaidedeki ihtilafın tesiri
- Namazda unutarak, hata ederek yahut bilmeyerek konuşan kim senin hükmü
- Oruçlu olduğu halde unutarak, zorlanarak yahut hata ile bir şey yiyenin hükmü
- Mükrehin talakı
- Abdest ve gusülde niyetin vacib olması
- Oruç niyetinin geceden yapılması Mefhum-ı muhalefetin delil olması Mefhum-ı muhalefetin çeşitleri
- Mefhum-ı muhalefeti kullanmakta fakibierin görüşleri İbn Hazm’ın görüşü
- Mefhum-ı muhalefetle istidlalin şartlan
- Mefhum-ı muhalefeti kabul edenlerin delili Mefhum-ı muhalefeti kabul etmeyenlerin delilleri Bu kaidedeki ihtilafın rölü
- Hür kadınla evlenıneye güç yetiremeyenin ehl-i kitap olan cariye ile evlenmesi
- Hür kadınla evlenıneye güç yetirmekle beraber cariye ile evlen rnek
- Zina korkusu olmadığı halde ehl-i kitaptan bir cariye ile evlen rnek
- Aşılanmadan önce satılan hurmanın meyvesi
- Boşanan hamile olmayan kadına nafakanın vacib olup olmaması
- Kafirin necis olması
- Namazda iftitah tekbiri
- Babanın baliğa olan bekar kızını evlenıneye zorlaması
- İddet bekleyen kadına açıktan dünür gitmenin haramlığı
İKİNCİBÖLÜM – Amm ve Hass
- Giriş 135
- Amm ve Hass Amrnın tarifi
- Hassın tarifi 138
- Umum lafızlar 138
- Alimiere göre amm ile arnelin hükmü 140
- “Umum”u kabul edenlerin ihtilafı 14 1
- “A.mm” çeşitleri ve üzerinde görüş ayrılığı bulunan türün izahı 14 1
- Ammın fertlerine delaleti konusunda alimierin görüşleri 142
- Cumhurun delili 142
- Hanefilerin delili 142
- Ammın delaletindeki ihtilaftan ortaya. çıkan meseleler
- Subutu kesin olan ammm zanni delille tahsisinin caiz olması 143
- Bu kaide ile ilğili bazı fer’i meseleler 145-149
- Allah’ın ismi anılmadan kesilen hayvanın etinin helal olması
- Öldürülmesi mübah olan kimse harerne sığınınakla canını kurta rır mı?
- Amm-Hass çatışması 149
- Tahsis ve nesh arasındaki faik 152
- Bu meseledeki görüş aynlığının tesirleri 153-157
- Ağaçtaki hurmanın tahmini satışı meselesi
- Toprak mah_sülleri zekatının nisabı
- Zımmi kafir karşılığında (kısas olarak) müslümanın öldürülmesi Hanefi mezhebinin arnının tahsisi prensibini tatbiki 157- 159
- Daru’l-harbte zina eden kim.seye had uygulanması
- El kesilmesini gerektiren hırsızlık miktarı
- Mü,krekin kendi manalannda kullanılışı
- Urnumu’l-müşterek ve bu konuda alimierin görüşleri Bu kaidedeki görüş ayrıhğının neticesi
- “Mevla” lafzının azad eden ve azad edilen anlamına gelmesi
- Öldürülenin velisinin kısasla diyet arasında muhayyer olması “Vav”la atıf yapılan cümlelerden sonra gelen istisna ile tahsis yapmak
- Münakaşa konusunun izahı Mezhebierin görüşleri
- Bu kaidedeki ihtilafla ilgili bazı feri meseleler
- Kazf cezasına çarptınlmış olan kimsenin şahitliğinin kabülü
- “Se!! iki ve bir defa boşsun, birisi müstesna” diyen kimsenin du rumu
- Mutlak ve Mukayyed
- Mutlakın tarifi Mukayyedin tarifi
- Mutlak ve rnukayyedin halleri
- Bu konudaki ihtilaflı usül kaidelerinin en önemlileri
- Usülcülerin ittifak ettiği hususlar Usülcülerin ihtilaf ettiği hususlar Hanefilerin delili
- Cumhurun delili
- Mutlakın mukayyede hamiini kabul edenlere göre bu hamlin şartları
- Bu kaideye bağlı fıkhi görüş ayrılıkları 181-185
- Evleome engeli olan süt emmenin sayı ile kayıtlanması
- Gayr-i müslim kölenin sadaka-i fıtnnı vermek
- Zıhar ketfareti olarak azad edilecek kölenin Mü’min olması şartı Mutlakın kayıtlanması ksidesini Hanetilerin tatbik şekli 185
- Nass üzerineyapılan ziyade nesih kabul edilir mi edilmez mi? 187
- Bu kaidedeki ihtilafırı. fer’i meselelere yansıması 190-206
- Abdest ve gusülde niyetin farz olması
- Abdest organlarının sırayla yıkanması
- Namazda fatiha okumanın tayini
- Tavafta temizliğin şart olması
- Bekar zaninin sürgün edilmesi
- Mallarda, bir şahid ve yeminle hüküm vermek
ÇÜNCÜ BÖLÜM – Emir
- Giriş 209
- :Emir 20�
- ;Emir ve onun gereği olan vücub 2()9
- Emir s�ygasının kullanılış şekilleri 210
- Emir siygasın� hakiki manası 212
- Enıir vucuba delalet eder mi? 212
- Karine bulunması halinde “emir” ve Zahirilerin bu konudaki tutumu
- Borçan yazmak vöe onlara şahit tutmak
- Kölenin anlaşmalı olarak azad edilmesi
- Yemek yerken hismillah demek ve sağ elle yemek
- Hac ve umrede telbiye getirmek ve bunu yüksek sesle yapmak
- e- Gücü yeten kimsenin evlenmesi
- f. Cenaze defninde acele etmek g- Velimenin vacib olması
- ğ- Borcun havalesi
- h- Hayızdan temizleneo kadınla cinsi münasebet
- ı- Nafile “Hedy'” (hacda kesilen kurban) etinden yemek i- Ric’i talakta şahit getirmenin vucubu
- j- Alışverişte şahitlik
- Cumhura göre karinedeki ihtilaftan dolayı hükmün farklılığı 221-224
- Boşanma mutası
- Mükateb köleye taksit indirimi
- Nikahta bülüğa ermiş bakİreden izin alınması
- Mutlak emrin bir defahğı veya tekrarı gerektirmesi 224
- Bu konudaki ihtilafın etkisi 226-228
- a� Bir teyemmümle birden�la farz namazın kılınması
- Bir kimse diğerine mutlak olarak “boşa” dese, o kişinin yetkisi nedir?
- Mutlak emrin “hemen ifayı” (fevriyyet) veya “tehiri” gerektirmesi 228
- Mutlak emrin “fevriyyeti” ifade ettiği konusunda usülcülerin görüşleri
- Bu kurala ilişkin ihtilafın etkisi a- Zekatı ödemenin aciliyeti
- Ramazanda tutulmayan orucun kazası
- Haccı hemen eda etmenin vücubu
- İmkanı olduğu halde, haccetmeden ölen kimsenin haccının kaza sının vucubu
- Nehiy
- Tanımı 232
- Karine konusundaki ihtilaftan dolayı cumhurun bazı meselelerde görüş aynlığına düşmesi 236-240
- Komşunun duvarina izni olmaltsızın ağaç koymanın caiz olması
- Namaz kılınması yasaklanan yerlerde namaz kılmanın hükmü
- Narnazda elleri yana koymak
- Nehyin fesadı ve butlanı gerektirmesi 240
- Nehyin halleri
- Sıhhat, butlan ve fesadın manası
- Nehyin butlanı ve fesadı gerektirmesi konusunda usülcülerin görüşleri
- Bu ihtilafın fer’i fıkıh meselelerine yansıması
- Bayram günü oruç tutmayı ad;:ımak
- Teşrik günleri orucu
- İlıranılının evlenmesi
- Satışta anne ile çocuk arasının ayrılması
- Şiğar nikahı
- Dünürlük üzerine dünürlük
- Gasbedilen yerde namaz. kılmak
- Gasbedilen mest üzerine mesh
- ı- Gasbedilen elbiseyle kılınan namaz
- Hayız zamanında boşama
- Yasaklanan alışverişler Şartların çeşitleri
- Şartlı alışveriş
- Şehirlinin köylü adına satış yapması c-.Müşteri kızıştırmak
- Pazara mal getiren köylülerin şehir dışında karşılanarak mallarının ucuza alınması
- Satış üzerine satış ve pazarlık üzerine pazarlık
- İçki yapan kimseye üzüm yahut hurma satışı
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Özel olarak Kuran Kerimle ilgili kaideler Kur’an
- Giriş
- Özel olarak Kuran Kerimle ilgili kaideler Kur’an; nazım ve mananın birlikte ismidir Bu ihtilaftan ortaya çıkan meseleler
- Namazda Arapçadan başka bir dille fatiha okunınası
- Kur’an tercümesinin hükmü Şazz kıraatın delil olarak kullanılması Bu ihtilaftan ortaya çıkan meseleler
- Yemin keffareti orucunun peşpeşe tutulmasının vacib olması
- Akrabaya nafakanm vacib olması
- Ramazan orucunun peşpeşe kazası
- Hırsızın sağ elinin kesilmesi Özel olarak Sünnetle ilgili kaideler
- Mürsel hadisin delil olması Usulü fıkıh alimlerinin ıstılaında
- “Mürsel”in delil olmasında alimierin
- Mürsel hadisi delil kabul edip etmemedeki ihtilafın sonucu a- Namazda kahkaha ile gülmenin abdesti bozması
- b- Nafile orucu bozan kimseye kazasının vacib otması
- İflas yahut ölüm sebebiyle bedelin ödenmesi mümkün olmadığın da satıcının malını geri alması
- d· Kadına dokunınakla abdestin bozulması
- Birisi adamı tutup diğeri öldürse tutan öldürrnede ortak sayılır mı?
- Kıyasa aykın olan haber-i vahidle amel etmek Görüşler
- Debbusi ve kıyasa aykın olan haber”i vahidin reddikonusundaki görüşü
- 296
- Bu kaidedeki ihtilaftan doğan meseleler a- el-Musarrat
- Zifaftan önce kocası ölen ve mehri belirlenmeyen kadının mehri nin sabit olması
- Alışverişte meclis muhayyerliği
- Unutarak orucunu yiyen yahut cima eden kimseye bu orucun ka zasının vacib olması
- e” Rehin alanın aldğı rehinden faydalanması
- Malını müflis müşterinin yanında bulan kimseye, müşteri bede litıi ödemernişse onu alabilir mi?
- Umumu’l-Belva olan bir konuda haber-i vahidin kabulü 304
- Bu kaidedeki ihtilafın neticesi 306-309
- Tenasül uzvuna dokunınakla abdestin bozulması
- Kıraatı sesli olan namazlarda Fatihadan önce besmeleyi sesli
- okumak
- Rukıla vanşta ve rukıldan kalkışta elleri kaldırmak
- Ramazan hiialini görmenin gerçekleşmesi
- Ravinin inkan veya rivayet ettiği hadise muhalif arneli do:cıyısıyla hadi
- sin reddedilmesi 309
- Ravinin inkan 309
- – Ravinin rivayetine muhalif aıneli 311
- Bu kuralın doğurduğu ihtilaflar 312-322
- Rukıla inip kalkarken ellerin kaldırılması
- Nikahın velisiz kıyılması
- Mallar konusunda bir şahid ve yeminle hüküm verme
- Köpeğin yaladığı kabın yıkanması
- Büyüğün emınesiyle evlenme haramlığı sabit olur mu?
- Süt babalığı
BEŞİNCi BÖLÜM İcma ve Kıyas Giriş
- A-İcma
- lemanın tarifi ve delil oluşu
- Medinelilerin icmaı ve bununla ilgili hususlar
- İmam Malikin bu meseledeki görüşünün izahı ve tashihi İbn Teymiyenin görüşü
- Bu kaidenin furudaki etkisi
- Sebze ve meyvedeki zekat
- Hurma ve üzümün zekatının tahminen verilmesi
- Yolculukta kılınmayannamazın, yolculukta olduğu şekliyle kaza edilmesi
- Adet gören hamilenin namazını bırakması
- karnet sözlerini tek söylemek f� Zevil erhem’ın mirascı olması
- İkinci kocasından aynlıp ilk kocasına dönen kadının geri kalan talakla dönmesi
- “Had”le cezalandınlan kimsenin-tevbe ederse-şahitliğinin kabul
- edilmesi
- ı- Babanın iznini almaksızın bekar kızını evlendirmesi i- Cemaatın imarnın arkasında okuması (kıraatı)
- B- Kıyas
- Kıyasın delil olmasıyla ilgili ihtilaflar ve buna bağlı hükümler 337
- Red ve kabul edenleri bakımından kıyas 337
- Yukanda sıralanan görüşlerin delilleri 338-347
- Kitabtan delil
- Sünnetten deliller
- İcrnadan deliller
- Kıyası delil olarak kullanmanın caiz olması konusundaki ihtilafın sonucu
- Hadiste adı geçmeyen çeşitli mallarda Ribanın meydana gelmesi
- Cinsi münasebetin dışında Ramazanda kasden oruç bozmanın keffareti
- Ramazanda yapılan cinsi rnünasebette kadına keffaretin gerekip gerekrneyeceği
- Rada’nın gerçekleşmesi için memeyi emmenin şart olması
- Zıhar gerçekleşen lafızlar
- Yerne ve içmenin dışında altın ve gümüş kap kullanımı
- Kıyası kabul etmeyenlerin hükürnde cumhura uyup kaynakta onlardan ayniması 355
- Cumhura göre illet ve etkisi konusundaki ihtilaf 356-360
- Hakkında nass bulunan altı çeşit ribevi maldaki illet
- Hanefi mezhebi
- Maliki mezhebi
- Şafii mezhebi
- Hanbeli mezhebi
- Bu konudaki ihtilafın sonucu
- Baba ne zaman evlenıneye zOTlama hakkına sahiptir.
- Vücuttan çıkan şeylerin abdesti bozması Had ve keffaretlerde kıyasın cari olması
- Bu kaideden dolayı ortaya çıkan meseleler
- Kasden adam öldürene ketfaretin vacib olması
- Ramazanda cinsi münasebetle meydana gelen oruç bozmalann herbiri için ayn keffaret gerekınesi
- Nebbaşın elinin kesilmesi
- Ramazanda unutarak cinsi münasebette bulunan kimseye keffa retin vacib olması
- Lügavi isimlerde kıyasın cari olması Bu meseladeki ihtilafın sonucu
ALTINCI BÖLÜM – Delil olması hususunda görüş ayrılığı bulunan hususlar Giriş
- Delil olması hususunda görüş ayrılığı bulunan hususlar Giriş
- Sahabe kavli
- Sahabe görüşünün delil olması konusundaki ihtilaf Bu kaidedeki ihtilafın sonuçları
- Bey’ul-İne
- Hamileliğin en uzun süresi
- Hayvanıara yapılan cinayetlerde tazminat miktarı
- Hayzın en az süresi
- Başkasından iddet bekleyen kadınla evlenen ve· onunla zifafa
- ren kimsenin hükmü
- Mefkud (gaib) olan erkeğin kansı
- Ölüm hastalığında iken boşadığı kadının kocasına varis olması Istıshab
- Bu meseladeki ihtilafın feri meselelere yansıması a- İnkardan sonra sulh
- Yeminden kaçtığı için davalı aleyhine hüküm vennek
- Mefkudun mirası
- Mülkün varlığına şefi’den beyyine istenmemesi
- e- Fakir olan köle sahibi hissesini azad ederse kalan hjssesininde azad edilmesi için köleden çalışmasının istenmesi
- Mesaiib-i Mürsele 397
- Giriş
- Mesaiib-i mürseleyi delil kabul etmede alimierin görüşleri 398-402
- Bu kaidedeki ihtilafın sonucu 402-405
- Davacı ile arasında mal kanşması olmayan davalıya yemin etti rilmesi
- Doğru söylediği bilinmezse iflas ettiğini iddia eden kimsenin hap sedilmesi
- Topluluğun bir kişi karşılığında kısas yoluyla öldürülmesi
- Kısas yapabilecek kimselerin bir kimsenin öl�ürülmesinde ortak olması
UYGULAMALI BÖLÜM – Nikah
- Giriş
- Nikah konusunun önemli meseleleri
- Nikahın hükmü
- Nişanlı kadına dünür gitmek
- İddeti içinde açıkça dünür gidilen iddet bekleyen kadın ile evlen rnenin haramlığı
- Nikahta velinin şart koşulması
- Baba kızını evlenıneye zorlayalıilir mi?
- Nikah şahidierinin adil olması ·şartı
- 8″ Muta nikahı
- Muhallil’in nikahı
- Şigar nikahı
- ll- Kadının halası veya teyzesi ile bir nikah altında cemi
- Mehrin en az miktarı
- Kur’an öğretiminin mehir sayılması
- Sahih bir halvette mehrin tam olarak subutu
- Akitten sonra fakat zifaftan önce ölen kimsenin kansına ne ge rekir?
- Üvey kızla evlenmek
- Eşin annesi (kayınvalide) ile evlenmek
- Buruna ve boğaza süt dökmekle haram olan süt kardeşliğinin gerçekleşmesi
- Büyüğün emmesiyle haramlık sabit olur mu?
- 20- İhramlının evlenmesinin sahih olması
“Islam Hukukunda Yontem Tartismalari” kitap hakkında daha fazla bilgi edinmek için Ücretsiz pdf olarak almak için aşağıdaki indirme düğmesini tıklayın
Hiçbir Kitabı kaçırmayın Telegram grubumuza katılın